Google tarafından geliştirilen bir yapay zeka sistemi, meme kanseri taramalarında doktorlara destek sağlayabilir. İngiltere’de yaklaşık 175 bin kadının verilerinin incelendiği yeni bir araştırma, yapay zekanın mamografi görüntülerinde bazı kanser vakalarını insan uzmanlardan daha fazla tespit edebildiğini ortaya koydu.
Imperial College London, Google, Cambridge ve Surrey üniversiteleri ile çeşitli NHS hastanelerinin ortak yürüttüğü çalışma Nature Cancer dergisinde yayımlandı. Araştırmaya göre yapay zeka, doktorların yerini almak için değil, tarama sürecinde ikinci bir değerlendirme aracı olarak kullanıldığında hem kanser tespit oranını artırabiliyor hem de sağlık sistemindeki iş yükünü azaltabiliyor.
On dakikada bir kanser teşhisi
Meme kanseri İngiltere’de en sık görülen kanser türlerinden biri. Ülkede ortalama her 10 dakikada bir kadına meme kanseri teşhisi konuluyor. Buna karşın mamografi görüntülerini inceleyen radyolog sayısında ciddi bir açık bulunuyor. Uzmanlara göre bu açık şu anda yaklaşık yüzde 29 seviyesinde ve önümüzdeki yıllarda daha da artması bekleniyor.
Meme kanseri taramasında kullanılan yöntem mamografi olarak biliniyor. Bu yöntemde memenin röntgen görüntüsü çekiliyor ve uzman doktorlar bu görüntülerde kanser belirtilerini arıyor. İngiltere’de bu görüntüler genellikle iki farklı doktor tarafından ayrı ayrı inceleniyor. Sistem “çift okuma” olarak adlandırılıyor ve bir uzmanın gözünden kaçabilecek bir bulgunun diğer uzman tarafından fark edilmesi amaçlanıyor.
Araştırmada bu sistem farklı bir şekilde test edildi. Bir doktorun yaptığı incelemeye ikinci okuyucu olarak yapay zeka eklendi. Böylece yapay zekanın doktorlara ne kadar katkı sağlayabileceği ölçüldü.
Bin kişide 9 vaka
Yaklaşık 116 bin mamografi görüntüsünün incelendiği analizde yalnızca doktorların değerlendirdiği taramalarda her bin kadından yaklaşık 7 veya 8’inde kanser tespit edildi. Yapay zeka ikinci okuyucu olarak kullanıldığında ise bu sayı her bin kadında yaklaşık 9 vakaya çıktı. Araştırmacılar bu farkın, milyonlarca kişinin tarandığı programlarda çok sayıda kanser vakasının daha erken yakalanması anlamına geldiğini belirtiyor.
Çalışma ayrıca yapay zekanın özellikle çevre dokulara yayılma riski daha yüksek olan bazı kanser türlerini tespit etmede güçlü bir performans gösterdiğini ortaya koydu. Bunun yanı sıra özellikle ilk kez tarama yaptıran kadınlarda gereksiz yere tekrar kontrol için çağrılma oranı yaklaşık yüzde 39 azaldı.
Araştırmanın bir diğer önemli bulgusu iş yüküyle ilgili oldu. Yapay zeka ikinci okuyucu olarak kullanıldığında mamografi görüntülerini incelemek için gereken toplam iş yükü yaklaşık yüzde 32 oranında azaldı. Bu da radyologların biyopsi gibi daha kritik tıbbi işlemlere daha fazla zaman ayırabileceği anlamına geliyor.
Araştırmacılar ayrıca iki doktorun farklı karar verdiği durumlarda kullanılan üçüncü değerlendirme sürecini de inceledi. Bu süreçte yapay zekanın insan uzmanlarla benzer doğrulukta karar verebildiği görüldü.
Uzmanlara göre yapay zeka doktorların yerini alacak bir teknoloji değil. Ancak doğru şekilde kullanıldığında meme kanseri taramalarında erken teşhisi artırabilir ve sağlık sistemlerinin daha verimli çalışmasına yardımcı olabilir.
Kaynak: Nature Cancer