Çocukluk yıllarında yaşadığı su kesintilerinden etkilenen biyokimyager Hülya Tomak, suyun daha verimli yönetilmesini sağlamak amacıyla “Blueit” adında yapay zeka destekli bir dijital su yönetim platformu geliştirdi.
Fabrika, otel ve alışveriş merkezi gibi su tüketiminin yoğun olduğu tesislerde kullanılan sistemde ilk aşamada tesisin su akış haritası çıkarılıyor. Bu aşamada suyun şebekeden giriş yaptığı noktalar, üretim alanları, temizlik ve soğutma sistemleri gibi kullanım bölgeleri ile atık su çıkış noktaları detaylı şekilde belirleniyor. Bu sayede suyun tesis içindeki yolculuğu adım adım izlenebiliyor.
Sisteme yerleştirilen akıllı sensörler, su debisi (birim zamanda geçen su miktarı), basınç, sıcaklık ve tüketim miktarı gibi verileri sürekli ölçerek dijital platforma aktarıyor. Aynı zamanda geçmiş tüketim kayıtları, hava durumu verileri ve üretim yoğunluğu gibi farklı veri kaynakları da sisteme entegre ediliyor. Böylece yalnızca anlık tüketim değil, uzun vadeli kullanım alışkanlıkları da analiz edilebiliyor.
Toplanan veriler, yapay zeka ve veri analitiği algoritmaları tarafından değerlendirilerek tesisin su kullanım profili oluşturuluyor. Sistem normalin üzerindeki tüketimleri, olası kaçakları, hatalı ekipman kullanımını ve verimsiz süreçleri tespit edebiliyor. Örneğin gece saatlerinde beklenmeyen su akışı algılandığında sistem bunu risk olarak işaretleyerek işletmeye uyarı verebiliyor.
İşletmeye özel tasarruf planı
Platform ayrıca işletmelere su tasarrufu senaryoları sunuyor. Hangi süreçte ne kadar suyun azaltılabileceği, bunun maliyetlere ve enerji tüketimine nasıl yansıyacağı gibi bilgiler raporlanıyor. Böylelikle yöneticiler hem tasarruf sağlayabiliyor hem de işletme giderlerini daha kontrollü şekilde yönetebiliyor.
2021 yılında Ege Teknopark’ta kurulan girişim, TÜBİTAK ve farklı kurumların sağladığı finansal destek ve mentörlük programlarıyla gelişimini sürdürdü. Başlangıçta küçük bir ekip tarafından yürütülen proje, zamanla büyüyerek farklı sektörlerden işletmelere ulaşmayı başardı. Günümüzde sistem 40’tan fazla tesiste aktif olarak kullanılıyor ve toplamda 720 bin dolarlık yatırım almış durumda.
Konuyla ilgili Tomak “ Şu anda 40’tan fazla tesiste çalışıyoruz. Şu ana kadar 720 bin dolarlık bir yatırım aldık. Türkiye’de doğrudan bir rakibimiz yok. Globalde benzer olduğumuz farklı firmalar var ama onlarla da farklılaştırdığımız teknolojilerle birlikte aslında güçlü bir rekabet içerisindeyiz. Yurt dışına açılma süreci içerisindeyiz.” diyerek sistemin Türkiye’yle sınırlı kalmayacağını ifade ediyor.
Geliştirilen dijital su yönetim sistemiyle suyun daha bilinçli kullanılmasına katkı sağlanması ve yakın gelecekte yurt dışındaki tesislerde de uygulanması hedefleniyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı