Elazığ’da Fırat Üniversitesi öğrencileri, robotik, yapay zeka ve deniz mühendisliğini bir araya getirerek otonom bir insansız su üstü deniz aracı geliştirdi. “Gelidonya” takımı tarafından tasarlanan araç, insan kontrolü olmadan görev yapabiliyor. Araç, GPS koordinatlarını takip ederek hedefe ulaşıyor ve çevresini algılayıp rotasını anlık olarak güncelleyerek görevlerini kendi başına yerine getirebiliyor.
Araçtaki kamera, mesafe sensörleri ve yön bulma sistemlerinden gelen veriler, görüntü işleme ve yapay zeka algoritmalarıyla analiz ediliyor. Bu sayede araç diğer tekneleri, şamandıraları ve su üzerindeki engelleri tespit ederek en güvenli rotayı seçiyor ve çarpışma riskini azaltıyor. Yapay zeka sistemi ayrıca görev önceliğine göre en uygun hareket planını oluşturmasını sağlıyor.
Denizde dalga, rüzgar ve akıntı gibi sürekli değişen zorlayıcı koşullar olduğu için araçta sensör füzyonu yöntemi kullanılıyor. GPS, pusula, ivmeölçer ve jiroskop gibi farklı sensörlerden gelen veriler bir araya getirilerek aracın konumu ve yönü daha doğru şekilde belirleniyor. Böylece araç, dalgaların etkisine rağmen savrulmadan dengeli ilerleyebiliyor ve rotasından sapmadan görevini sürdürebiliyor. Bu sistem, aracı kendi dengesini kurabilen bir yapıya kavuşturan otomatik dengeleme ve yönlendirme teknolojilerine dayanıyor.
Yeni teknoloji, yeni hedefler
Yeni prototipte kompozit malzemeden üretilmiş bir gövde kullanılması planlanıyor. Hafif ama sağlam olan bu yapı sayesinde aracın denizde daha rahat hareket etmesi, daha az enerji harcayarak daha hızlı ilerlemesi ve zorlu hava koşullarına karşı daha dayanıklı olması amaçlanıyor. Gövdenin hafif olması, aracın manevra kabiliyetini de artırarak otonom görevlerde daha güvenli ve etkili bir performans sergilemesine katkı sağlıyor.
Otonom su üstü araçları denizlerde keşif ve gözetleme, liman güvenliği, su yüzeyi haritalama, çevresel gözlem ve arama-kurtarma gibi birçok alanda kullanılabilecek önemli teknolojiler arasında görülüyor. Bu yüzden genç mühendislerin geliştirdiği bu proje, hem savunma alanında hem de sivil denizcilikte önemli bir potansiyele sahip.
Gençler, çalışmayla TEKNOFEST 2025’te 284 takım arasından Türkiye ikincisi olmayı başardı. Şimdi ise araçlarını daha gelişmiş yapay zeka sistemleri ve daha dayanıklı bir gövde tasarımıyla geliştirerek Norveç’te düzenlenecek Njord Autonomous Ship Challenge yarışmasında derece elde etmeyi hedefliyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı