Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü araştırmacıları tarafından geliştirilen nanolif ambalajın, gıdaların bozulma sürecini yavaşlatarak tazelik süresini uzattığı tespit edildi. Gıdaların raf ömrünü kısaltan en önemli etkenler arasında bakteri ve küf gibi mikroorganizmaların çoğalması, gıdanın yapısında meydana gelen kimyasal değişimler ve ortamda biriken gazlar yer alıyor. Bu süreçte gıdalar hem besin değerini kaybediyor hem de tüketilemez hale gelebiliyor.
Araştırmada nanoteknoloji kullanılarak üretilen ambalaj, mikroskobik ölçekte çok ince liflerden oluşan gözenekli bir yapı içeriyor. Bu lifler, sünger benzeri bir etki oluşturarak gıdanın etrafındaki ortamı düzenliyor. Bozulmaya neden olan bazı gazları ve zararlı maddeleri tutarak mikroorganizmaların çoğalmasını zorlaştırıyor.
Ambalajın içindeki yapı, özellikle meyve ve sebzelerin olgunlaşmasını hızlandıran etilen gazını kontrol altına alabiliyor. Normalde dalından koparıldıktan sonra da solunum yapmaya devam eden meyveler etilen gazı salgılıyor ve bu gaz ortamda biriktikçe yumuşama ve çürüme süreci hızlanıyor. Nanolif ambalaj ise bu gazı tutarak olgunlaşma hızını yavaşlatıyor. Bu sayede domates, kivi ve avokado gibi ürünlerin oda sıcaklığında daha uzun süre taze kalabildiği belirlendi.
Araştırmacılar, protein bakımından zengin gıdalar bozulurken oluşabilen histamin gibi bazı zararlı maddelerin de bu ambalaj sayesinde ortamdan uzaklaştırılabildiğini belirtiyor. Histaminin fazla olması gıda zehirlenmesi riskini artırabildiği için, bu özelliğin gıda güvenliğini artırmada yardımcı olacağı ifade ediliyor.
15 gün daha uzatıyor
Yapılan deneylerde meyve ve sebzelerin raf ömrünün oda sıcaklığında yaklaşık 15 gün uzadığı, balık gibi daha hassas ürünlerde ise bu sürenin 3-4 gün kadar artabildiği tespit edildi. Konuyla ilgili Proje lideri Dr. Esen Alp Erbay “Domates, kivi, avokado gibi klimakterik meyve ve sebzeleri yani dalından koparıldıktan sonra hala etilen gazı (büyüme hormonu) salgılayan meyvelerde bu gazı hapsederek, ortamdan alarak onların bir süre daha olgunlaşma hızını yavaşlatmış olduk. Dolayısıyla raf ömrünü uzatmış olduk.” diyerek geliştirilen ambalajın gıdaların daha uzun süre taze kalmasına ve israfın azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Fermente gıdalarda ise ortam koşullarına bağlı olarak daha uzun süreli koruma sağlanabildiği görüldü. Fermente gıdalar, yoğurt, turşu ve peynir gibi mikroorganizmalar yardımıyla mayalanarak üretilen ve bu sayede yapısı ile dayanıklılığı değişen gıdalar olarak biliniyor.
Patent tescili alınan nanolif ambalajın, gıda kayıplarının azaltılması, depolama ve taşımada kalite kaybının önlenmesi ve tüketicilere daha güvenli ürün sunulması açısından katkı sağlaması hedefleniyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı