Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi akademisyenleri tarafından yürütülen araştırmada, çamaşır yıkama sırasında sentetik tekstil ürünlerinden koparak atık sulara karışan mikroplastiklerin, uygun işlemlerden geçirildiğinde enerji teknolojilerinde kullanılabilecek işlevsel bir malzemeye dönüştürülebileceği tespit edildi.
Çalışmada, çamaşır makinelerinden çıkan atık sularda bulunan mikroplastik lifler, çok kademeli filtreleme sistemleri ve santrifüj işlemleriyle sudan ayrıştırıldı. Bu sayede, mikrometre ölçeğindeki plastik lifler yoğunlaştırılarak sıvı halde uygulanabilir karışım elde edildi. Analizlerde, mikroplastiklerin bor içeren deterjanlar nedeniyle bor elementi taşıdığı ve bunun yarı iletken özellik kazandırma açısından önemli bir avantaj sunduğu belirlendi.
Elde edilen mikroplastik kökenli sıvı malzeme, güneş panellerinin temelini oluşturan silisyum yüzeyin üzerine çok ince bir tabaka olarak sürüldü. Tabakaya uygulanan ısı ve ultraviyole ışık sayesinde, güneş ışığını elektriğe dönüştüren iletken bir yapı oluştu. Oluşan yapı, güneşten gelen enerjinin daha kolay elektrik akımına dönüşmesine yardımcı oluyor.
İnce tabakadan güneş enerjisine
Geliştirilen yöntemle mikroplastikler, güneş pilinin tamamı haline getirilmiyor; güneş ışığını elektriğe çeviren yarı iletken kısmın üzerine eklenen ince bir katman olarak kullanılıyor. Konuyla ilgili araştırma ekibinden Prof. Dr. Murat Tomakin, “Elde edilen bu malzeme, bir yüzeye kaplanabilecek ve sıvı halde uygulanabilecek duruma getirildikten sonra bize teslim ediliyor. Biz de bu kıvamlı sıvıyı, güneş pillerinde kullanılan silisyum tabakalar üzerine yayıyor ve yaklaşık 150 santigrat derecede kurutuyoruz.” diyerek, bu işlemle silisyum yüzey üzerinde mikroplastik içeren ince ve homojen bir katman oluşturduklarını ifade etti.
Tomakin, uygulanan ısı işleminin ardından yüzeye ultraviyole ışık verdiklerini belirterek, bu sayede güneş pillerinde elektrik üretiminde görev alan iletken yapının ortaya çıktığını ve mikroplastiklerin enerji üretim sürecine aktif olarak katkı sağlayan bir bileşen haline geldiğini vurguladı.
Araştırmacılara göre bu sayede hem üretim maliyeti düşebilir hem de çevreyi kirleten atıklar daha değerli bir teknoloji malzemesine dönüştürülebilir. Bu yaklaşımın güneş pillerinin üretim maliyetlerini düşürme ve atık malzemelerin yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi açısından önemli bir potansiyel sunduğunu belirtiyor.
Çalışma, mikroplastiklerin suya karışmadan doğrudan kaynağında toplanmasını hedefleyerek çevre kirliliğini azaltan, geri dönüşümü teşvik eden ve atıkları yeniden kullanıma kazandıran yöntem sunuyor.
Patenti alınan projenin, ilerleyen süreçte geliştirilerek enerji üretimi ve geri dönüşüm alanında farklı elektronik ve güneş enerjisi sistemlerinde kullanılabilecek şekilde daha geniş uygulama alanlarına taşınması planlanıyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı