Genellikle insanlar, kahve fincanına veya bir puzzle parçasına uzanırken hangi elini kullandığını düşünmez. Ancak York Üniversitesinden araştırmacılar, otizmli bireyler için farklı görevlerde hangi elin kullanıldığının oldukça değişken olduğunu, bunun da beyinde derin farklılıklara işaret ettiğini ortaya koydu.
Autism Research dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, sağ elini kullanan otizmli yetişkinler bile, otizmli olmayan akranlarına kıyasla daha az belirgin bir el uzmanlaşması ve daha farklı hareket modelleri sergiliyor.
Phys.org’un haberine göre, araştırmayı yürüten York Üniversitesi Doçenti Erez Freud, bulgulara ilişkin şu şekilde konuştu:
“El tercihi, beynimizin sol ve sağ yarım kürelerinin farklı görevler için nasıl uzmanlaştığının en görünür göstergelerinden biri. Nörotipik (otizmli olmayan) nüfusun yaklaşık yüzde 90’ı güçlü bir sağ el baskınlığı gösterir, bu da sol yarım kürenin ince motor becerilerdeki uzmanlığını yansıtır. Çalışmamız, otizmde bu uzmanlaşmanın daha az belirgin olduğunu ve bu durumun eşsiz ve oldukça kişiselleşmiş bir motor imzaya yol açtığını gösteriyor.”
LEGO görevi ile gözlem
Kanada’da yer alan York Üniversitesinden araştırmacılar, yarısı otizm tanılı 54 sağlak yetişkinden karmaşık LEGO modellerini yeniden oluşturmalarını istedi. “Hangi elinizle yazıyorsunuz?” şeklindeki anketlerin aksine, bu doğal görev, araştırmacıların gerçek olay anında binlerce dinamik hareketi izlemesine olanak tanıdı.
LEGO inşa görevi sırasında insanların nasıl hareket ettiğini analiz eden araştırmacılar, otizmli katılımcıların sağlaklığının, otizmli olmayan katılımcılarınkinden oldukça farklı işlediğini buldu. Her iki grup da sağlak olduğunu belirtmesine rağmen, otizmli katılımcılar parçaları kavramak için sağ ellerini çok daha az kullandı ve vücutlarının diğer tarafına (karşılarına) uzanırken tipik olan baskın sağ el tercihini göstermedi.
Otizmli katılımcılar ayrıca, çalışma alanını küçülterek kendilerine yakın bir sınır çizme eğilimindeydi. Bu bulgu, etraflarındaki alanı yönetmek için daha temkinli veya kişiselleştirilmiş bir strateji yaptıklarına işaret etti.
Öte yandan, otizmlilerin hareketleri oldukça benzersiz ve kişiye özgüydü. Otizmli olmayan katılımcılar benzer bir eylem sırası takip ederken, her bir otizmli katılımcı farklı ve daha değişken bir şekilde hareket etti.
Tüm bulgular, otizmli beyinin hareketi daha az uzmanlaşmış ve daha değişken bir şekilde organize ettiğini gösteriyor.
Çalışma beyin organizasyonuna odaklansa da, söz konusu motor becerisine yönelik bu belirteçler önemli klinik potansiyele sahip. Motor beceriler genellikle bebeklikte, otizm tanısında sıklıkla kullanılan karmaşık iletişim becerilerinden çok önce ortaya çıktığından, bu ince motor farklılıklarını tespit etmek çok daha erken teşhis edilmesini sağlayabilir.
Araştırmacılar, bu değişken motor becerilerinin, otizmin beyin genelinde daha geniş ve daha az uzmanlaşmış sinirsel temsilleri içerdiği teorisini desteklediğini düşünüyor.
Kaynak: Autism Research