Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknoloji Fakültesi akademisyenleri tarafından Sivas ve benzeri iklim koşullarına uygun yerli soya çeşitleri üretiliyor.
Prof. Dr. Tolga Karaköy öncülüğündeki 10 kişilik ekip, yaklaşık 6 yıl önce başlattıkları ıslah çalışmalarıyla, verimi yüksek ve kısa yetişme süresine uyumlu soya bitkileri üzerine yoğunlaştı.
Türkiye’de genellikle sıcak bölgelerde yetiştirilen soya, İç Anadolu gibi daha serin bölgelerde yaygın olarak üretilmiyor. Bu, soyanın yüzde 90-95 oranında ithal edilmesine neden oluyor.
Araştırmacılar, hem bu dışa bağımlılığı azaltmak hem de Sivas’ta toprağı uzun vadede yoran ürünlere alternatif oluşturmak amacıyla baklagil grubundaki soyayı tercih etti.
Çalışmayla ilgili Prof. Dr. Tolga Karaköy, “Sivas’ta sulanabilir alanlarda alternatif olarak yetiştirilecek ürün grubuna ihtiyacımız var. Patates, şeker pancarı ve silajlık mısır yetiştiriliyor ancak iyi kullanamazsanız bunların her biri toprağı çok ciddi biçimde sömüren, toprağın kaynaklarını, organik maddesini ve bitki besin elementlerini çok yoğun bir şekilde kullanan ve çoraklaşmasına neden olan ürünlerin başında geliyor.” dedi.
3 bin melez bitki sağlandı
Çalışma kapsamında, farklı özelliklere sahip yaklaşık 3 bin melez bitki elde edildi. Bitkiler; verim, iklim uyumu, protein ve yağ içeriği gibi kriterler açısından yıllar boyunca gözlemlendi. Yapılan eleme ve tarla denemeleri sonucunda, Sivas’ta sağlıklı şekilde yetişebilen ve dönüm başına 300-350 kilo ürün verebilen 5 yerli soya çeşidi belirlendi.
Geliştirilen soya çeşitlerinin, hem hayvan yemi olarak kullanılan yem sanayinde hem de insan gıdalarında değerlendirilebileceği ifade ediliyor. Aynı zamanda soyanın toprağı besleyici özelliği sayesinde, uzun vadede tarımsal sürdürülebilirliğe katkı sağlaması bekleniyor.
Araştırmacılar, yerli soya tohumlarının Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezine sunulacağını ve tescil sürecinin ardından çiftçilerin kullanımına açılacağını belirtiyor. Çalışmanın, Sivas’ta soya üretiminin yaygınlaşması açısından bölgede bir ilk olması hedefleniyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı