Evcil kedilerin yaşlandıkça kronik böbrek hastalığına yakalanma olasılığının yüksek olduğu uzun zamandır biliniyor. Yeni bir araştırma ise bu durumun arkasında kedilere özgü biyolojik bir özellik olabileceğini gösteriyor. İngiltere’deki University of Nottingham araştırmacıları, kedilerin böbrek hücrelerinde diğer memelilerde nadiren görülen bazı yağ türlerinin biriktiğini tespit etti.
Araştırma 23 Şubat 2026’da Frontiers of Veterinary Science dergisinde yayınlandı. Çalışmayı yürüten ekip, evcil kedilerdeki böbrek hücrelerinde bulunan lipidleri yani yağ moleküllerini ayrıntılı kimyasal analizlerle inceledi. Araştırmacılar bu amaçla kromatografi ve kütle spektrometrisi gibi yöntemler kullanarak yağların moleküler yapısını belirledi.
Böbrek hücrelerinde biriken alışılmadık lipidler
Bulgular, kedilerin böbrek tübül hücrelerinde “lipid damlacıkları” olarak bilinen küçük yağ depolarının oldukça yaygın olduğunu gösteriyor. Lipid damlacıkları, hücre içinde enerji depolamak için kullanılan küçük yağ birikintileri. Ancak insanlarda ve birçok hayvanda böbrek hücrelerinde bu tür yağ boşluklarının görülmesi genellikle metabolik hastalıkların veya kronik böbrek hastalığının işareti olarak kabul ediliyor.
Araştırmacılar kedilerde biriken yağların çoğunun “modifiye trigliseritler” olduğunu belirledi. Trigliseritler vücudun fazla enerjiyi depolamak için kullandığı en yaygın yağ türü. Fakat kedilerde bulunan bazı trigliseritlerin yapısında “eter bağı” denilen alışılmadık kimyasal bağlar ve dallanmış yağ asitleri bulunuyor. Bu yapıdaki lipidler diğer memelilerde oldukça nadir görülüyor.
Karşılaştırma amacıyla köpekler ve İskoç yaban kedileri de incelendi. Köpeklerde bu tür lipid birikimine rastlanmazken, yaban kedilerinde yalnızca sınırlı düzeyde görüldü. Bu durum, söz konusu yağların özellikle evcil kedilere özgü bir metabolik özellik olabileceğini düşündürüyor.
Bilim insanlarına göre bu sıra dışı lipid birikimi böbrek hücrelerinde uzun vadeli stresin erken bir göstergesi olabilir. Zaman içinde dokularda hasara yol açarak kedilerde sık görülen kronik böbrek hastalığının gelişimine katkıda bulunabilir.
Araştırmacılar, bu mekanizmanın doğrulanması halinde kediler için özel diyetler veya besin takviyeleri geliştirilerek zararlı lipid birikiminin azaltılabileceğini ve böylece evcil kedilerin böbrek sağlığının korunabileceğini düşünüyor.
Kaynak: Frontiers in Veterinary Science