ABD’de Yale Üniversitesi Halk Sağlığı Okulu araştırmacıları tarafından yapılan araştırmada 65 yaş ve üzerindeki 11 binden fazla kişi yaklaşık 12 yıl boyunca takip edildi. Araştırmacılar bu süreçte katılımcıların hem zihinsel hem de fiziksel performanslarını düzenli aralıklarla ölçtü.
Zihinsel performans değerlendirmelerinde hafıza, dikkat, öğrenme ve problem çözme becerileri gibi bilişsel yetenekler incelendi. Fiziksel performans için ise özellikle yürüme hızı ölçüldü. Bilim insanlarına göre yürüme hızı, yaşlı bireylerin genel sağlık durumu hakkında önemli ipuçları veren bir gösterge olarak kabul ediliyor. Çünkü kas gücü, denge, sinir sistemi ve kalp-damar sağlığı bu ölçümle dolaylı olarak değerlendirilebiliyor.
Veriler, yaşlanmanın herkes için aynı şekilde ilerlemediğini gösterdi. Araştırmaya göre katılımcıların yaklaşık yüzde 45’i zaman içinde en az bir alanda gelişme gösterdi. Detaylı sonuçlar incelendiğinde katılımcıların yüzde 32’sinde zihinsel performansın, yüzde 28’inde ise fiziksel performansın zamanla arttığı tespit edildi.
Düzenli aktivite sağlığı koruyor
Araştırmacılar bu durumun birkaç biyolojik ve davranışsal nedeni olabileceğini düşünüyor. İnsan beyninin “nöroplastisite” adı verilen bir özelliği bulunuyor. Bu özellik sayesinde beyin yeni bağlantılar kurabiliyor ve öğrenme süreci ileri yaşlarda bile devam edebiliyor. Benzer şekilde kas ve sinir sistemi de düzenli hareket ve egzersiz sayesinde kendini uyarlayabiliyor.
Araştırmacılara göre özellikle düzenli fiziksel aktivite, sosyal etkileşim, zihinsel olarak aktif kalmak ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları yaşlanma sürecinde önemli rol oynuyor. Okuma, yeni şeyler öğrenme, sosyal ilişkiler kurma ve hareketli bir yaşam tarzı hem beyin fonksiyonlarının hem de fiziksel kapasitenin korunmasına katkı sağlayabiliyor.
Bilim insanları bu nedenle yaşlılık döneminin yalnızca kaçınılmaz bir düşüş süreci olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Araştırmacılar, bu bulguların yaşlıların sağlık politikaları ve bakım yaklaşımlarında da önemli değişimlere yol açabileceğini belirtiyor. Daha aktif yaşamı destekleyen programların, yaşlı kişilerin hem yaşam kalitesini hem de yaşam sürelerini artırabileceği düşünülüyor.
Kaynak: MDPI