Oregon’daki bir kaya sığınağında bulunan yaklaşık 12 bin 400 yıllık iki küçük deri parçasının iplikle birbirine tutturulmuş olması, insanlık tarihindeki en eski “dikiş” örneklerinden biri olabileceğini düşündürüyor. ABD’nin Oregon eyaletinde yer alan Cougar Mountain Cave ve yakınındaki Paisley Caves’te ortaya çıkarılan bu ve benzeri dayanıksız (organik) buluntular, Geç Pleyistosen döneminde Kuzey Amerika’ya yeni ulaşan insanların soğuk iklim koşullarıyla nasıl başa çıktığına dair doğrudan kanıtlar sunuyor. Nevada Üniversitesinden Richard L. Rosencrance ve ekibinin çalışması 4 Şubat 2026’da Science Advances’da yayınlandı.
Araştırmacılar, mağaraların aşırı kuru yapısı sayesinde bitkisel liflerden yapılmış ipler, işlenmiş hayvan postları ve ahşap parçalar gibi normalde korunması zor nesnelerin günümüze ulaşabildiğini belirtiyor. Cougar Mountain Cave’de bulunan iki deri parçasını bir arada tutan ip, bir giysi, ayakkabı ya da çadır parçasına ait olabilir. Nesnenin tam olarak ne amaçla kullanıldığı bilinmese de, aynı katmanlarda kemikten yapılmış iğnelerin ve farklı kalınlıklarda lif iplerin bulunması, bilinçli bir dikim ve birleştirme teknolojisine işaret ediyor.
Tavşan postu da bulundu
Paisley Caves’te keşfedilen işlenmiş tavşan postu şeridi ise daha geç dönemlerde bölgede yaşayan Yerli toplulukların kullandığı tavşan derisinden giysilerle benzerlik gösteriyor. Araştırmacılar, bu durumun binlerce yıl süren kültürel bir sürekliliğe işaret edebileceğini düşünüyor. Ayrıca aynı bölgede bulunan büyük ateş çukurlarında binlerce tavşan kemiğinin saptanması, toplu tavşan avlarının hem besin hem de giysi için önemli olduğunu gösteriyor.
Bu bulgular, Genç Dryas olarak bilinen ve yaklaşık 12 bin 900 ila 11 bin 700 yıl önce yaşanan ani soğuma döneminde, insanların soğuktan korunmak için dikilmiş, vücuda daha iyi oturan kıyafetlere ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor. İklim ısındıkça ve Holosen’e geçildikçe, kemik iğnelerin arkeolojik kayıtlarda azalması ve bitkisel liften yapılmış tekstillerin artması da kıyafet teknolojisinin çevre koşullarına göre değiştiğine işaret ediyor.
Oregon’daki buluntular, insanın kuzeyin zorlu koşullarında hayatta kalmasını sağlayan kültürel ve teknolojik esnekliğin, yalnızca taş aletlerle değil, dikiş, ip yapımı ve giysi üretimi gibi günlük pratiklerle de şekillendiğini gösteriyor.
Kaynak: Science Advances