Cambridge Üniversitesinden arkeologlar, İngiltere’nin Cambridge kenti yakınlarında, 10 kişiye ait parçalanmış kalıntılarla dolu, 9’uncu yüzyıla ait bir toplu mezarı gün yüzüne çıkardı. Beyin ameliyatı geçirmiş, dönemine göre çok uzun boylu bir erkeğin iskeletini de barındıran bu mezar, Saksonlar ve Vikingler arasında yaşanan çatışmalarla bağlantılı olabilir.
2025 yazında, profesyonel ve öğrencilerden oluşan arkeoloji ekibi, Cambridge’in yaklaşık 5 kilometre güneyindeki Wandlebury Country Park’ta bir eğitim kazısı sırasında çukur buldu. Bölgede daha önce yapılan kazılar, M.Ö. 2. yüzyılda kullanılmış bir Demir Çağı tepesi hisarını (hillfort) ortaya çıkarmıştı. İşte bu hisarın hemen dışında arkeologlar, 4 metreye 1 metre ölçülerindeki çukuru keşfetti.
Cambridge Üniversitesi’nin 4 Şubat’taki açıklamasına göre, arkeologlar burada dört tam insan iskeleti, vücutlarından ayrı bir kafatası grubu ve bir dizi bacak kemiği yığını keşfetti; tüm kalıntılar genç erkeklere aitti. Kesilmiş başlar ve uzuvların bir arada bulunması ve bazı kişilerin bağlandığına dair kanıtlar, bu kişilerin şiddetli bir şekilde öldüğüne işaret ediyor. Ancak çukur, hem tam hem de parçalanmış kalıntıları bir arada barındırması bakımından da son derece sıradışı bir örnek.
Üniversitenin Arkeoloji Bölümü’nden Oscar Aldred, “Parçalanmış bazı vücut kısımları daha önce ganimet olarak sergilenmiş, daha sonra toplanıp idam edilen ya da başka şekilde katledilen bireylerle birlikte gömülmüş olabilir.” dedi.
Aldred, ayrılmış vücut parçalarının muhtemelen çürüdükten sonra çukura konulduğunu da sözlerine ekledi.
Sakson-Viking savaşları döneminden
Live Science’ta yer alan habere göre, 9. yüzyılda bugünkü Cambridge bölgesi, Saksonlar ve Vikingler arasındaki savaşlarda bir tür “sınır bölgesi” konumundaydı. Bir iskelet, karbon tarihleme yöntemiyle 772-891 yılları arasına tarihlendirildi. Bu nedenle Aldred, “Çukurun bu çatışmalarla bağlantılı olabileceğinden şüpheleniyoruz” dedi.
Öte yandan, Orta Çağ savaşlarıyla ilişkili yaralanmaların bulunmaması, çukurdaki erkeklerin büyük olasılıkla savaşta öldürülmediği anlamına geliyor. Aldred, “Gömülenler bedensel cezanın muhatabı olmuş olabilir” açıklamasını yaptı.
Kafatasında delik olduğu belirlendi
Çukurun içinde yüzüstü bulunan bir iskeletin sağlık sorunları olabileceği düşünüldü ve incelendi. Öldüğünde 17-24 yaşları arasında olduğu anlaşılan bir erkeğe ait olan iskelet, yaklaşık 1.95 metre boyunda olabileceğini gösterdi. Bu, erkeklerin ortalama 1.68 metre olduğu bir dönem için devasa bir boydu.
Ayrıca 1.95’lik erkeğin kafatasında, bu görkemli boyuyla ilişkili olabilecek 3 santimetrelik oval bir delik vardı. Cambridge Üniversitesinden osteolog (kemik bilimci) Trish Biers, “Bireyde, hipofiz bezini etkileyen ve aşırı büyüme hormonu salgılanmasına neden olan bir tümör olabilir” ifadesini kullandı.
Hipofiz devliği (pituitary gigantism), ergenlik döneminde büyüme hormonunun aşırı üretimi ile karakterize bir durum ve genellikle adenom adı verilen iyi huylu bir tümörden kaynaklanır. Fazla büyüme hormonu, çocukların aşırı uzun boylu olmasına neden olur. Bu durum, büyük ve ağır bir bedeni idame ettirmek zorunda olan dolaşım ve iskelet sistemleri üzerinde baskı oluşturabilir.
Biers, “Beyindeki böyle bir durum, kafatası içi basıncın artmasına ve baş ağrılarına yol açmış olmalı” dedi. Bu da, trepanasyon adı verilen, kafatasında bir delik açılarak veya kazınarak beynin koruyucu zarlarının açığa çıkarıldığı bir beyin cerrahisi türünü gerekli kılmış olabilir.
Biers, adamın kafatasındaki deliğin, beynindeki baskıyı hafifletmek için yapılmış bir cerrahi operasyon olabileceğini belirterek, bunun “günümüzde kafa travmalarında yaygın bir uygulama olduğunu” sözlerine ekledi.
10 iskelet üzerinde daha ileri bilimsel analizler planlanıyor. Araştırmacılar, bu kişilerin sağlığı ve kökenlerini araştırmak için DNA ve kimyasal analiz tekniklerini kullanmayı düşünüyor. Ayrıca, ölen bireylerin Viking olup olmadıkları da belirlenebilir.
Görseller Cambridge Arkeoloji Birimi’nden David Matzliach’a aittir.
Kaynak: 2N News, Cambridge Üniversitesi