MIT mühendisleri tarafından geliştirilen akıllı hap sistemi mevcut hap kapsüllerinin içine doğrudan yerleştirilebiliyor. Yutulmasından kısa bir süre sonra sinyal göndermek için biyolojik olarak parçalanabilir bir radyo frekansı (RF) anteni bulunuyor. Sinyal iletildikten sonra, hapın elektronik bileşenlerinin çoğu midede güvenli şekilde parçalanırken, küçük bir RF çipi sindirim sisteminden geçerek doğal yollarla vücuttan atılıyor.
Science Daily’de yer alan habere göre, MIT Makine Mühendisliği Bölümünden Doç. Dr. Giovanni Traverso, “Amacımız, bu sistemin insanların sağlığını en üst düzeye çıkarmaya yardımcı olacak ihtiyaç duydukları tedaviyi almalarını sağlamaktır.” dedi.
Traverso, 8 Ocak 2026 günü Nature Communications dergisinde yayınlanan çalışmanın kıdemli yazarıyken, MIT araştırma bilimcisi Mehmet Girayhan Say ve eski MIT doktora sonrası araştırmacısı Sean You, makalenin baş yazarları.
İlacın nasıl verildiğine değil, alınıp alınmadığına çare buldular
Reçete edilen ilaçları almamak, dünya çapında ciddi bir sorun. Her yıl, tedaviye uyum sağlamayan yüz binlerce kişi hayatını kaybediyor. Bu soruna karşı Traverso’nun laboratuvarı daha önce uzun süre sindirim sisteminde kalan ve belirli aralıklarla ilaç salan ilaç dağıtım kapsülleri üzerinde çalıştı. Ancak her ilaç için uygun sonuç alınamadı. Yeni çalışmada ekip farklı bir stratejiye odaklandı; ilacın nasıl verildiğini değiştirmek yerine, hapın alınıp alınmadığını doğrulamak.
Araştırmacılar, vücut dışından tespit edilebilen ve insan kullanımı için güvenli kabul edilen radyo frekansı teknolojisini tercih etti. RF tabanlı ilaç takibi için daha önceki girişimler, vücut içinde kolayca parçalanmayan malzemelere dayanıyordu, bu da tüm cihazın sindirim sisteminden bozulmadan geçmesi gerektiği anlamına geliyordu. MIT ekibi, gastrointestinal tıkanma riskini azaltmak için kullanımdan sonra güvenli biçimde parçalanabilen “biodegradable” (vücut tarafından emilen) bir sistem tasarladı.
Sinyali iletmekten sorumlu anten, çinkodan yapıldı ve bir selüloz parçacığının içine gömüldü. Bu malzemeler, güvenlik açısından sorun teşkil etmediği ve tıbbi kullanımda uyumlu oldukları gerekçesiyle seçildi.
Çinko-selüloz anten rulo yapılarak ilaçla birlikte hapın içine yerleştiriliyor. Kapsülün kendisi, selüloz ve molibden veya tungsten ile kaplanmış jelatinden yapılıyor. Bu kaplama, hap yutulmadan önce herhangi bir RF sinyalinin yayılmasını engelliyor.
Hap yutulduktan sonra kaplama çözülerek hem ilacı hem de anteni serbest bırakıyor. Anten, harici okuyucudan sinyal alıyor ve küçük RF çipi ile birlikte çalışarak, hapın yutulduğuna dair onayı geri gönderiyor. Alışveriş genellikle 10 dakika içinde gerçekleşiyor.
RF çipi yaklaşık 400 x 400 mikrometre boyutlarında ve sindirim sisteminden güvenli bir şekilde geçecek şekilde tasarlandı.
Mehmet Girayhan Say, “Bileşenler, çinko ve selüloz gibi tıpta zaten yaygın olarak kullanılan, güvenlik profilleri iyi bilinen malzemeler kullanılarak günler içinde parçalanacak şekilde tasarlandı. Amacımız, bir hapın alındığının güvenilir bir şekilde doğrulanmasını sağlarken uzun vadeli birikimi önlemek. Bu teknoloji klinik kullanıma doğru ilerledikçe uzun vadeli güvenlik değerlendirmeleri sürecek.” şeklinde açıklama yaptı.
Testler güvenli sonuçlar verdi
Hayvan testlerinde sistem, mideden, 2 fit (yaklaşık 60 cm) uzaklıktaki harici bir alıcıya başarıyla sinyal iletti. İnsan kullanımına uyarlanırsa, araştırmacılar, bu hapın verileri doğrudan bir hastanın sağlık ekibine iletebilen giyilebilir bir cihazla eşleştirilmesini öngörüyor.
Araştırmacılar, akıllı hapın sıkı ilaç takvimine uyması gereken kişilere yardımcı olabileceğini düşünüyor. Özellikle de organ nakli hastaları, HIV veya tüberküloz enfeksiyonlarının tedavisinde faydalı olabilir.
Makale yazarları daha fazla klinik öncesi çalışma planlıyor ve bu teknolojiyi yakın gelecekte insanlarda test etmeyi hedefliyor.
Kaynak: Nature Communications