Amerikan Jeofizik Birliği’nin 17 Aralık’ta düzenlenen yıllık toplantısında “2024 YR4” olarak adlandırılan ve Ay’a çarpma olasılığı bulunan asteroit tartışıldı. Aralık 2024’te tespit edilen YR4 asteroidinin ilk başta Dünya’ya çarpabileceği düşünülmüştü. Dünya’ya çarpma olasılığı yüzde 3,1 olarak öngörülürken, ilerleyen tarihlerde yapılan gözlemlerle Dünya’ya çarpma olasılığı olmadığı ortaya kondu.
2024 YR4 adı verilen asteroidin, 22 Aralık 2032’de Ay’a yüzde 4 ihtimalle çarpabileceği tahmin ediliyor. Çarpışma sırasında yayılan çok sayıda küçük göktaşının Dünya’ya yakın geçiş yapabileceği de öngörülüyor. Uzaya saçılan parçaların uydulara ve astronotlara zarar verme ihtimali ise yaklaşık yüzde 1.
NASA havacılık mühendisi Brent Barbee, 17 Aralık’ta Amerikan Jeofizik Birliği’nin yıllık toplantısındaki konuşmasında, “Bu, Dünya yörüngesindeki varlıklar için birçok risk oluşturabilir” ifadesini kullandı.
Hiroşima’ya atılan bombadan 400 kat daha güçlü etki
YR4’ün Ay’a çarpması durumunda, açığa çıkacak enerji yaklaşık 6 milyon ton TNT’nin patlamasına veya Hiroşima’ya atılan atom bombasının açığa çıkardığı enerjinin yaklaşık 400 katına eşdeğer olabilir.
Öte yandan, eğer YR4 Ay’a çarparsa, yüzde 86 ihtimalle uydunun Dünya’ya bakan tarafına çarpacak. Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı’ndan astronom Patrick King, toplantıda sunduğu parlaklık simülasyonu sonuçlarına dayanarak, böyle bir çarpışmanın oluşturacağı parlamanın, gözlem koşullarına bağlı olarak Dünya’dan muhtemelen görülebileceğini belirtti.
Bilim insanları, YR4’ün büyüklüğünü ve kütlesini tam olarak belirleyemezken, asteroidi yörüngesinden saptırmak için bilgilerin elde edilmesi gerekiyor. Ancak gözlemlerden edinilen tahminlere göre, yaklaşık 60 metre genişliğinde olabilir.
Bazı araştırmacılar, asteroidin hızlı hareket eden bir çarpıcı araçla vurulmasını veya nükleer bir patlama kullanılarak kasıtlı olarak parçalanmasını öneriyor. Ancak bu planların, Ay’a çarpmasından en az üç ay önce hayata geçirilmesi gerekiyor.
Önümüzdeki yıllarda bir keşif aracının uzaya fırlatılması beklenirken, NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu, Şubat 2026’da asteroidi gözlemleyebilir ve önemli veriler elde edilebilir.
Kaynak: American Geophysical Union yıllık toplantısından iki farklı sunum