İsveç’te yapılan çalışma, daha fazla tam yağlı peynir ve krema tüketen orta yaşlı ve ileri yaştaki yetişkinlerde bunama riskinin daha düşük olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, 27 bin 670 katılımcıyı 25 yıl boyunca takip etti. Bu süreçte 3 bin 208 kişide bunama gelişti. Alzheimer hastalığı için bilinen bir genetik risk taşımayan kişilerde günde 50 gramdan fazla tam yağlı peynir yemenin, yüzde 13-17 daha düşük Alzheimer riski ile ilişkili olduğu görüldü. Riskin azalması, genetik risk faktörü taşıyan kişilerde ise gözlenmedi.
Günde 20 gramdan fazla tam yağlı krema tüketmek ise genel olarak yüzde 16-24 daha düşük bunama riski ile bağlantılıydı. Az yağlı/tam yağlı süt, fermente veya fermente edilmemiş süt ya da az yağlı krema için herhangi bir ilişki bulunamadı.
Veriler, genel tavsiyelerle çelişiyor
Kalp-damar riskini azaltmak için az yağlı süt ürünleri tercih edilmesi yönündeki kamu sağlığı tavsiyeleri düşünüldüğünde bu bulgular dikkat çekici. Çünkü kalp hastalığı ve bunama, yüksek tansiyon, diyabet ve obezite gibi birçok risk faktörünü paylaşıyor.
Önceki çalışmalardan elde edilen kanıtlar birleştirildiğinde, yapılan analizler peynir tüketiminin aynı zamanda daha düşük kalp hastalığı riski ile bağlantılı olabileceğini ve tam yağlı süt ürünlerinin mutlaka kalp-damar riskini artırmadığını öne sürüyor. Beyin sağlığı için de benzer bir durumun geçerli olup olmadığını araştıran diğer birkaç çalışma mevcut ancak sonuçlar tutarsız.
Genel kanıtlar, Asya popülasyonlarında yapılan çalışmaların süt ürünü tüketiminin bilişsel sağlık için faydalarını bildirmeye daha yatkın olduğunu, birçok Avrupa çalışmasında ise bu etkinin görülmediğini gösteriyor. Olası bir açıklama, Asya ülkelerinde ortalama süt ürünü tüketiminin çok daha düşük olma eğiliminde olması, yani ölçülü tüketimin yüksek alımdan farklı etkileri olabileceği şeklinde.
Genel olarak, kanıtlar tam yağlı süt ürünlerinin bunamaya neden olduğu veya fermente süt ürünlerinin buna karşı güvenilir bir şekilde koruma sağladığı fikrini desteklememekte. Tam yağlı peynir, yağda çözünen A, D ve K2 vitaminleri ile birlikte B12 vitamini, folat, iyot, çinko ve selenyum dahil olmak üzere beyin sağlığıyla ilgili çeşitli besinler içerir. Bu besinler nörolojik işlevde rol oynar ve bilişsel sağlığı desteklemeye yardımcı olabilir.
Kaynak: Neurology