2004 yılında keşfedildiğinde Dünya için potansiyel bir tehdit olarak görülen Apophis asteroidi, 13 Nisan 2029’da gezegenimizin yaklaşık 32 bin kilometre yakınından geçecek. Yapılan yıllar süren gözlemler ve hassas yörünge hesaplamaları sayesinde, asteroidin Dünya’ya çarpma ihtimali ortadan kaldırılmış durumda. Ancak araştırmacılar, bu yakın geçişin bilim dünyası açısından son derece önemli veriler sağlayacağını belirtiyor.
Yaklaşık 340 ila 375 metre çapındaki Apophis’in kütlesinin 20 milyon ton civarında olduğu tahmin ediliyor. Büyük oranda silikat mineralleri ile demir ve nikelden oluşan asteroid, Güneş Sistemi’nin yaklaşık 4,6 milyar yıl önce oluşumu sırasında gezegenlere dönüşemeyen ilkel kaya parçalarından biri olarak kabul ediliyor. Araştırmacılara göre Apophis, ilk olarak Mars ile Jüpiter arasındaki asteroid kuşağında oluştu ve milyonlarca yıl içinde gezegenlerin kütle çekim etkisiyle bugünkü yörüngesine ulaştı.
Araştırmacılar, Apophis büyüklüğündeki bir asteroidin Dünya’ya bu kadar yakın geçiş yapmasının ortalama 7 ila 8 bin yılda bir yaşandığını ifade ediyor. Bunun nedeni ise hem bu büyüklükteki asteroidlerin sayısının görece az olması hem de Dünya’nın yörüngesini bu kadar kısa mesafeden kesen yörüngelerin oldukça nadir görülmesi.
Araştırmacılar neyi inceleyecek?
2029 geçişi sırasında teleskoplar ve uzay görevleriyle Apophis’in dönüş hızı, yörüngesi ve yüzey yapısı ayrıntılı olarak gözlemlenecek. Dünya’nın güçlü kütle çekiminin asteroid üzerinde oluşturacağı etkiler sayesinde yüzeyde kaya kaymaları veya küçük heyelanların meydana gelip gelmediği araştırılacak. Bu verilerin, asteroidlerin iç yapısını anlamaya ve gelecekte olası çarpma risklerine karşı geliştirilecek gezegen savunma teknolojilerine katkı sağlaması bekleniyor.
Araştırmacıların dikkat çektiği bir diğer konu ise Dünya yörüngesinde bulunan uzay çöpleri. Kullanım dışı uydular, roket parçaları ve yüksek hızla hareket eden küçük metal enkazların teorik olarak Apophis ile çarpışma ihtimali bulunuyor. Böyle bir çarpışmanın Dünya için doğrudan bir risk oluşturması beklenmese de, asteroidin yüzeyinden kopacak kaya ve toz parçalarının bilimsel gözlemleri zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Araştırmacılar Apophis’in yalnızca yakın geçişiyle değil, aynı zamanda Güneş Sistemi’nin ilk dönemlerinden günümüze ulaşan yapısıyla da büyük önem taşıdığını vurguluyor. Milyarlarca yıldır büyük ölçüde değişmeden kalan bu kaya parçası, gezegenlerin nasıl oluştuğuna ilişkin önemli ipuçları taşıyor. 2029 yılında gerçekleştirilecek gözlemlerin, hem asteroidlerin evrimine hem de Dünya’yı gelecekte tehdit edebilecek gök cisimlerine karşı alınacak önlemlere ışık tutması bekleniyor.
Kaynak: NASA