Ohio State Üniversitesinin yaptığı çalışma, küçük çocukların duygularını düzenlemek için başvurulan teknoloji yönteminin çocukların bilişsel gelişimini nasıl etkilediğine odaklanıyor. Brigham Young Üniversitesinin daha önce yaptığı çalışmanın verileri kullanıldığında çocuğun sakinleşme zorluğuyla ebeveynin ekrana yönlendirme davranışının doğru orantılı olduğu tespit edildi. Araştırma, çocuklarda medya kullanımının motor becerilerde eksikliğe sebep olduğunu ortaya koydu.
Medya kaynaklı duygu düzenlemesi ve temel zihinsel beceriler arasındaki ilişkiye odaklanılan çalışmada, yönetici zihinsel becerilere dikkat çekiliyor. Medical Xpress yönetici zihinsel becerileri, amaca yönelik davranış ve sosyal işlevsellik için gerekli olan birbiriyle ilişkili bilişsel beceri kümesi olarak açıklıyor. Bilişsel esneklik çocukların değişen taleplere yanıt vermelerini, farklı bakış açılarını anlamalarını ve problem çözmelerini sağlıyor. Engelleyici kontrol ise dürtüsel tepkileri bastırmalarına olanak tanıyan, bu şekilde bilinçli seçimler yapmalarını ve harekete geçmeden önce duraklamalarını sağlayan bir görev görüyor. Bu beceriler, bir kişinin yaşamı boyunca davranışsal sağlık, okul başarısı ve sağlıklı sosyal ilişkiler için temel oluşturuyor.
Araştırma için Brigham Young Üniversitesinin medyanın çocukların gelişimini nasıl şekillendirdiğini izleyen ve uzun soluklu olan “MEDIA Projesi” verileri analiz edildi. Boylamsal araştırma yöntemi kullanılan MEDIA Projesi kapsamında çocuklar 2,5 yaşından 7,5 yaşına kadar izlendi. Boylamsal araştırma, aynı katılımcı grubunun belirli zaman aralıklarıyla uzun yıllar boyunca tekrar tekrar gözlemlenerek takip edilmesini ifade ediyor.
Veriler değerlendirildiğinde ekran kullanımı ile çocuk-ebeveyn arasında çift yönlü bir kısır döngü olduğu anlaşıldı. Ayrıca araştırmanın baş yazarı Jane Shawcroft, ekran etkilerinin her çocukta olduğunu ancak aynı şekilde olmadığına dikkat çekiyor. Shawcroft asıl meselenin etkilerin bazı çocuklarda az bazılarında çok görülmesi olmadığını, ekranın her çocuktaki etki mekanizmasının altında yatan örüntüye odaklanılması gerektiğini de belirtiyor.
Dijitali “emzik” gibi kullanmak yanlış olabilir
Araştırma, ebeveynlerin çocukları sakinleştirmek amacıyla ekranı adeta bir “emzik” gibi kullanmasının çocukların zihinsel becerilerini doğrudan etkilediğini ortaya koydu. Bu doğrultuda çocukların bilişsel esnekliklerinin ve dürtü kontrollerinin zayıfladığı tespit edildi. Çocuğun değişen durumlara uyum sağlama ve problem çözme yeteneğinin işlevini kaybetmesinin yanında, ani tepkilerini frenleme, dürtülerini kontrol etme ve düşünerek harekete geçme becerileri de zarar görüyor.
Bulgular arasında çocukların yaklaşık yüzde 7’sinde sözü geçen kısırdöngünün standart dışı işlediği tespit edildi. Bu grupta, çocuğun zihinsel esnekliği ya da sakinleşme becerisi ne kadar iyi olursa olsun ebeveynlerin çocuklara ekran göstermeye devam ettiği görüldü. Veriler tekrar incelendiğinde bu gruptaki ebeveynlerin klinik olarak daha yüksek depresyon seviyelerine sahip olduğu saptandı. Yani ebeveynin ruh sağlığı bozuksa çocuğun o anki duygu durumundan bağımsız olarak ebeveyn, ekranı kendisi için bir kaçış ve rahatlama mekanizması olarak kullanıyor.
Araştırmacılara göre çalışma, ebeveynlerin bu sorunlarla baş edebilmesi için çok daha fazla kaynağa ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Bu kaynaklar arasında çocukların açık havada vakit geçirebileceği alanlar veya sakinleşmelerini sağlayacak ve farkındalık oluşturacak araçların yanı sıra, kendilerini düzenlemelerini ve farkındalık kazanmalarını sağlayacak teknoloji dışı alternatif yollar da yer alıyor. Sorunlu medya kullanımı en yüksek olan çocukların daha geniş bir topluluk desteğinden ve artırılmış kaynaklardan faydalanması gerektiğine vurgu yapan araştırmacılar, aile üyeleri ve çevreden gelecek destek ve yardımların ebeveynin zorluklarını hafifleteceğini ifade ediyor.
Kaynak: Journal of Communication