Uzun süreli sıcak hava dalgaları ile ruh sağlığından kaynaklı olarak hastaneye yatışlar arasındaki ilişki incelendi. Araştırmacılar, yüksek sıcaklıkların ruh sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ileri sürüyor. Dört ülkeden toplanan 2,6 milyondan fazla hastane kaydı analiz edildi. Çalışma, Prof. Yuming Guo liderliğindeki uluslararası araştırmacılar tarafından gerçekleştirildi. Araştırma Nature Health dergisinde yayınlandı. Özellikle 65 yaş ve üzerindeki insanlar ile kırsal bölgelerde yaşayanların daha fazla etkilendiği gözlemlendi.
Araştırmacılar, 2000-2019 yılları arasında Brezilya, Kanada, Şili ve Yeni Zelanda’daki 852 farklı bölgeden elde edilen 2,6 milyondan fazla sıcak mevsimlerde gerçekleşen hastane yatış kayıtlarını inceledi. Çalışma, bir bölgede sıcaklıkların en az dört gün boyunca normalin çok üzerinde seyrettiği dönemleri sıcak hava dalgası olarak tanımlıyor. Araştırmada, her insanın sıcak hava dalgası dönemindeki hastane kayıtları aynı ayın içinde daha serin günlerdeki kayıtlarıyla karşılaştırıldı.
Sıcaklığın ruh sağlığına etkisi tek nedene dayanmıyor
Bulgular, uzun süreli sıcak hava dalgalarının ruhsal ve davranışsal bozukluklar nedeniyle hastaneye yatış riskini artırdığını gösteriyor. Sıcak hava dalgasının başladığı gün hastaneye yatış riski yaklaşık yüzde 3 artarken, aynı gün ve sonraki sekiz günü kapsayan dönemde artış yaklaşık yüzde 6’ya ulaşıyor. Çalışma, etkinin yalnızca sıcaklığın görüldüğü günle sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.
Araştırmada, risk artışının tüm gruplarda aynı düzeyde olmadığı gözlemleniyor. Özellikle 65 yaş ve üzerindeki insanlarda hastaneye yatış riskinin genel nüfusa göre daha yüksek olduğu görülüyor. Araştırmacılar, yaşlı bireylerde vücut sıcaklığını düzenleme kapasitesinin azalmasının ve bazı ilaçların vücudun serinleme mekanizmasını etkilemesinin bu durumla ilişkili olabileceğini ileri sürüyor.
Bulgular, seyrek nüfuslu bölgelerde yaşayan bireylerde de riskin daha yüksek olduğunu gösteriyor. Bu bölgelerde ruh sağlığı ve acil sağlık hizmetlerine erişimin daha sınırlı olması, sağlık kuruluşlarına ulaşımın daha uzun sürmesi gibi nedenler, mevcut ruh sağlığı sorunlarının sıcak hava dalgaları sırasında ağırlaşmasına neden olabileceği düşünülüyor.
Yüksek sıcaklıkların ruh sağlığı üzerindeki etkisinin, doğrudan tek bir nedene bağlı olmadığı değerlendiriliyor. Sıcak hava, uyku düzenini bozarak depresyon, anksiyete ve bipolar bozukluk gibi ruh sağlığı sorunlarının kötüleşmesine katkıda bulunuyor. Ek olarak uzun süreli sıcaklık maruziyetinin stres hormonlarını artırabileceği ve vücudun sıcaklığının düzenlemesini zorlaştırabileceği belirtiliyor. Araştırma sıcak hava dalgasının başlamasıyla birlikte hastaneye yatışların aniden yükselip kaybolmadığını, artışın sonraki günlerde de devam ettiğini gösteriyor. Bu durum, sıcaklığın ruh sağlığı üzerindeki etkisinin zaman içinde birikerek ortaya çıkabileceğini düşündürüyor.
Araştırmacılar, iklim değişikliğiyle birlikte sıcak hava dalgalarının daha uzun, daha sık ve daha şiddetli görülmesinin ruh sağlığı hizmetlerine olan gereksinimi artırabileceğini belirtiyor. Bulgular, özellikle yaşlı bireyler ve seyrek nüfuslu bölgelerde yaşayan kişiler için sıcak hava dalgaları sırasında hedefe yönelik hazırlık yapılmasının ve sağlık hizmetlerinin bu doğrultuda planlanmasının önemli olduğunu gösteriyor.
Kaynak: Nature Health