Yeni çalışmaya göre, mikroplastikler atmosferde ısıyı emiyor ve bu durum küresel ısınmayı daha da artırıyor. Çalışma, Çin’deki Fudan Üniversitesi tarafından yürütüldü. Mikroplastikler, çevre kirliliği ve sağlık üzerindeki olumsuz etkileriyle zaten kötü bir üne sahip. Ancak mikroplastiklerin olumsuz etkilerinin bu kadarla sınırlı olmadığı düşünülüyor. Araştırmacılar, uzun zamandır plastiklerin atmosferin yüksek katmanlarına kadar taşındığını ve atmosferde yaygın şekilde bulunduğunu biliyordu. Fakat bu maddelerin atmosferde ne tür etkiye yol açtığı bilinmiyordu.
4 Mayıs 2026’da Nature Climate Change dergisinde yayınlanan bir çalışma, plastik parçacıklarının genel olarak ısınmaya yol açtığını ortaya koydu. Bu etkinin nedeni, çok açık renkli plastiklerin güneş ışığını uzaya geri yansıtmasına karşın koyu renkli plastiklerin güneş ışığını ve radyasyonu emmesi olarak açıklandı.
Çalışmanın ortak yazarı ve Duke Üniversitesinde jeoloji profesörü Drew Shindell, Live Science’a yaptığı açıklamada, plastik parçacıklarının iklim değişikliği üzerindeki etkisinin oldukça küçük olduğunu, küçük bir ülkenin emisyonlarına benzer düzeyde bulunduğunu söyledi. Sayısal olarak bu etki, iklim değişikliğinin başlıca nedeni olan karbondioksitin (CO2) katkısının yaklaşık yüzde birkaçına eşdeğer. Ancak atmosferdeki plastik miktarı tam olarak bilinmediği için ısınma etkisinin boyutu hala belirsiz.
Yine de Shindell, atmosferdeki plastik kaynaklı ısınmanın soğutma etkisinden açık ara daha fazla olduğunu ileri sürdü.
Açık renkli plastikler zamanla koyulaştı
Mikroplastikler, parçalanan büyük plastik atıklardan ve mikroskobik boyutlarda tasarlanmış plastik ürünlerden kaynaklanıyor. Örneğin bazı yüz temizleme ürünleri ve duş jellerindeki küçük tanecikler buna dahil. Bir plastik, genişliği 1 mikrometre ile 5 milimetre (0,00004 ila 0,2 inç) arasında olduğunda mikroplastik olarak sınıflandırılıyor. 1 mikrometreden daha küçük olanlar ise nanoplastik olarak kabul ediliyor.
Farklı renklerdeki mikroplastik ve nanoplastik parçacıkların nasıl davrandığını daha iyi anlamak isteyen Şanghay’daki araştırmacılar, plastik atıkları toplayarak bunların güneş ışığına ve radyasyona verdiği tepkiyi inceledi.
“Bazen ön cama koyduğunuz otopark kartları ya da benzeri plastikler zamanla sararır çünkü sürekli güneş ışığına maruz kalır. Plastik parçacıklarının da böyle olabileceğini düşündük.” diyen Shindell ve beraberindeki araştırmacılar, çok açık renkli plastiklerin zamanla atmosferde koyulaşıp koyulaşmadığını araştırdıklarında bu maddelerin zamanla koyulaştığını keşfetti.
Makale yazarlarına göre, şimdiye dek mikroplastiklere ilişkin çoğunlukla yer seviyesine yakın ölçümler yapıldı. Ancak araştırmacılar, iklimin sadece yüzeydeki miktardan değil, atmosferin tamamındaki miktardan etkilendiğini vurguluyor.
Analizler, mikroplastiklerin ve nanoplastiklerin oluşturduğu ısınma etkisinin, ışığı dağıtarak oluşturdukları soğutma etkisinden yaklaşık beş kat daha büyük olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, mikroplastiklerin daha önce fark edilmemiş bir küresel ısınma etkeni olduğunu gösteriyor. Mikroplastiklerin ısınma üzerindeki etkisi fosil yakıtların yakılmasının etkisiyle kıyaslandığında çok küçük olsa da Shindell’e göre plastik atıkları azaltmak, insanlığın iklim değişikliğini yavaşlatmak için yapabileceği yeni adımlardan biri olabilir.
Kaynak: Nature Climate Change