MIT, New York’taki kaldırım, yaya geçidi ve yaya yollarını içeren yönlendirilebilir bir veri seti oluşturuyor. Haritalama projesi, ABD’de bir şehir için hazırlanmış ilk kapsamlı yaya hareket modeli.
Phys org’un haberine göre model, planlamacıların yaya altyapısı ve kamusal alan yatırımlarını nereye yapacaklarına karar vermesine yardımcı olabilir. Ayrıca, motorsuz ulaşımın nasıl düzenleneceğine bir destek oluşturabilir. Şehir genelinde hem yoğun yaya trafiğinin hem de yaya riskinin yüksek olduğu noktaları belirleyerek hangi sokakların iyileştirilmesini gerektiğini gösterebilir.
Şehir genelinde yolculukların yaklaşık yüzde 41’i yaya olarak, yüzde 28’i ise araçla yapılıyor. MIT ekibi modeli kalibre etmek için New York Ulaşım Bakanlığı’nın 2018 ve 2019 yıllarında hafta içi yaklaşık bin, hafta sonu ise 450 kadar kaldırım kesitinde yaptığı yaya sayımlarını kullandı.
ABD’de yaya trafiği ilk kez ölçülüyor
Çalışmayı yürüten MIT Kentsel Çalışmalar ve Planlama Bölümü öğretim üyesi Andres Sevtsuk, “Artık New York genelindeki yaya trafiğine ilk kez bütüncül biçimde bakabiliyor ve planlama kararlarını bu verilerle karşılaştırabiliyoruz. New York’ta, en bilinen bölgelerin dışında da son derece yüksek yaya yoğunlukları bulunur.” dedi.
Model, araçların yayalara çarptığı kazaları yalnızca toplam sayı olarak değil, yaya başına düşen risk üzerinden de hesaplıyor. Örneğin, bir yerde 50 kaza varsa ancak oradaki trafik daha yoğunsa, yaya başına düşen kaza sayısı azaldığından orası riskli bölge sayılmıyor.
Sevtsuk, bunu şu sözlerle açıklıyor: “Birçok şehir tehlikeli noktaları önceliklendirerek yayaları araçlardan korumaya yatırım yapar. Ancak kazaların en fazla olduğu yerler her zaman en riskli yerler değildir. Biz burada yaya başına düşen kaza oranını, yani insanların karşı karşıya olduğu riski hesaplayabiliyoruz. Bu da gerçekten en tehlikeli kavşakların nerede olduğunu daha net gösterir.”
Sonuçlara göre akşam zirve saatlerinde Midtown Manhattan’da kaldırım kesiti başına saatte ortalama bin 697 yaya bulunuyor. Bunu, Aşağı Manhattan’daki finans bölgesi saatte 740 yaya ile ikinci, Greenwich Village ise 656 yaya ile üçüncülükle takip ediyor. Ancak Manhattan’ın bazı bölgelerinde değerler daha düşük bulundu. Morningside Heights ve East Harlem’de blok başına saatte yaklaşık 226–227 yaya bulunur. Brooklyn Heights’ta saatte 277, Bronx’taki University Heights’ta 263, Brooklyn Borough Park ve Bronx Grand Concourse’ta 236, Queens’in Corona bölgesinde ise 222 yaya kaydedildi.
Araştırma, şehir planlamasında bugüne kadar büyük ölçüde ihmal edilen yaya hareketliliğini sayısal ve karşılaştırılabilir bir çerçeveye oturtarak karar alma süreçlerini veri temelli hale getiriyor. Model sayesinde planlamacılar, yaya altyapısı yatırımlarını hangi bölgelerde önceliklendirmeleri gerektiğini, hangi kavşakların yaya başına daha yüksek risk taşıdığını ve yeni kentsel projelerin motorsuz ulaşımı nasıl etkileyeceğini öngörebiliyor. Böylece yalnızca toplam kaza sayılarına değil, gerçek yaya yoğunluğu ve risk oranlarına dayalı daha dengeli, güvenli ve sürdürülebilir ulaşım politikaları geliştirmek mümkün hale geliyor.
Kaynak: Nature Cities