NASA, Artemis 2 test uçuşu kapsamında gerçekleştirilen ıslak prova (wet dress rehearsal) testini bugün tamamladı. Test sırasında Space Launch System (SLS) roketinin yakıt tanklarına kriyojenik yakıt yüklendi, Orion uzay aracının son kapatma işlemleri için ekip fırlatma rampasına gönderildi ve ardından roket güvenli şekilde boşaltıldı. Islak prova, fırlatma öncesinde roketin yakıtla doldurulmasını kapsayan ve olası sorunları tespit edip fırlatma denemesi öncesinde gidermeyi amaçlayan kritik bir test olarak gösteriliyor.
İki gün süren test boyunca mühendisler çeşitli zorluklarla karşılaştı ancak planlanan hedeflerin büyük bölümüne ulaşıldı. Ekiplerin test verilerini ayrıntılı biçimde inceleyebilmesi ve gerekirse ikinci bir ıslak prova yapılabilmesi için NASA, uçuş testi için en erken Mart ayını yeni fırlatma tarihi olarak belirledi.
Şubat ayındaki fırlatma takviminden vazgeçilmesiyle birlikte, Artemis 2 astronotları karantinadan çıkarıldı. Astronotlar, 21 Ocak’ta Houston’da girdikleri karantinadan ayrıldı ve bu nedenle salı günü daha önce planlandığı gibi Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’ne gitmeyecek. Mürettebat, yeni hedeflenen fırlatma tarihinden yaklaşık iki hafta önce yeniden karantinaya girecek.
Geri sayım durduruldu
NASA, yaklaşık 49 saatlik geri sayımı 31 Ocak saat 20.13’te (Doğu Standart Saati) başlattı. 2 Şubat’taki yakıt doldurma işlemleri öncesinde ve sırasında mühendisler, Kennedy Uzay Merkezi’ndeki soğuk hava koşullarının sistemler üzerindeki etkisini yakından izledi ve donanımı korumak için ek önlemler aldı. Soğuk hava, bazı bağlantı noktalarının yakıt yüklemesine uygun sıcaklığa getirilmesinin zaman alması nedeniyle yakıt doldurma işlemlerinin geç başlamasına yol açtı.
Yakıt doldurma sırasında mühendisler, roketin ana aşamasına kriyojenik yakıt taşıyan bir bağlantı noktasında oluşan sıvı hidrojen sızıntısını gidermek için saatlerce çalıştı ve bu durum geri sayımda gecikmeye neden oldu. Sorunu çözmek için sıvı hidrojen akışı durduruldu, contaların yeniden oturabilmesi için bağlantı noktasının ısınması beklendi ve yakıt akış hızı ayarlandı.
Tüm bu çalışmalara rağmen ekipler, hem ana aşamadaki hem de geçici kriyojenik itki aşamasındaki tüm tankları başarıyla doldurdu. Ardından beş kişilik bir ekip, Orion’un son kapatma işlemlerini tamamlamak üzere fırlatma rampasına gönderildi. Test kapsamında ilk kez terminal geri sayım aşaması da denendi ve geri sayım yaklaşık 5 dakika kala, sıvı hidrojen sızıntı oranındaki ani artış nedeniyle yer fırlatma sıralayıcısı tarafından otomatik olarak durduruldu.
Sıvı hidrojen sızıntısının yanı sıra, kısa süre önce değiştirilen Orion mürettebat modülü kapağının basınçlandırılmasıyla ilgili bir valfin yeniden sıkılması gerekti. Ayrıca kapatma işlemleri planlanandan daha uzun sürdü. Soğuk hava bazı kameraları ve ekipmanları etkiledi ancak bu durum ıslak prova faaliyetlerini durdurmadı; buna karşın gerçek fırlatma gününde ek önlem gerektirecekti. Son haftalarda yer ekipleri arasındaki sesli iletişimde yaşanan kesintiler de test sırasında yeniden gözlendi.
Mart ayının olası fırlatma penceresi olarak belirlenmesiyle birlikte ekipler, testten elde edilen tüm verileri ayrıntılı biçimde inceleyecek, tespit edilen her sorunu giderecek ve resmi fırlatma tarihi açıklanmadan önce ek testlere devam edecek.
NASA, astronot güvenliğinin her zaman en yüksek öncelik olduğunu vurgularken, Artemis II mürettebatı olan NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı’ndan (CSA) astronot Jeremy Hansen’ın görev sonunda güvenli şekilde Dünya’ya dönmesini hedefliyor.
Kaynak: NASA