Hindistan’da aralarında doktor ve hemşirelerin de bulunduğu beş kişide nipah virüsü saptandı. Batı Bengal eyaletinde nipah virüsü salgını kontrol altına alınmak için harekete geçildi. Yerel medya haberlerine göre, yaklaşık 100 kişiden evde karantinaya girmeleri istendi ve enfekte hastalar eyaletin başkenti Kalküta’da hastanelerde tedavi ediliyor. Bir hastanın durumunun kritik olduğu bildiriliyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün sitesindeki açıklamaya göre, nipah virüsü (NiV), hayvanlardan insanlara bulaşan (zoonotik) bir virüs ve ayrıca kontamine olmuş gıdalar yoluyla yahut insanlar arasında doğrudan bulaşabiliyor. Enfekte olmuş kişilerde, asemptomatik (subklinik) enfeksiyondan akut solunum yolu hastalığına ve ölümcül ensefalite kadar çeşitli hastalıklara neden olabiliyor. Hayvanlarda da ortaya çıkabilen virüs, çiftçiler için önemli ekonomik kayıplara yol açabiliyor. Bununla birlikte, uzmanlar, insan enfeksiyonlarının nadir olduğunu vurguluyor.
Nipah virüsü (NiV) enfeksiyonu belirtileri neler?
Nipah virüsü enfeksiyonu genellikle spesifik olmayan belirtilerle başlıyor, bu da erken teşhisi zorlaştırıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre, kuluçka süresinin genellikle dört ila 21 gün arasında değiştiği düşünülüyor ancak önceki salgınlarda nadiren de olsa, maruz kalma ile hastalık arasında daha uzun süre gecikme yaşandığı biliniyor.
Hastalar tipik olarak ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve yorgunlukla kendini gösteren ani bir grip benzeri hastalık yaşıyor. Bazı durumlarda öksürük, nefes darlığı veya zatürre gibi solunum semptomları da ortaya çıkıyor ancak bu semptomların zamanlaması ve şiddeti büyük ölçüde değişiyor.
Nipah enfeksiyonunun en ciddi ve belirleyici komplikasyonu, ensefalit olarak bilinen beyin iltihabı. Kafa karışıklığı, bilinç değişikliği, nöbetler veya koma gibi nörolojik semptomlar genellikle hastalığın başlangıcından birkaç gün ila birkaç hafta sonra ortaya çıkıyor. Bazı hastalarda menenjit de gelişebiliyor.
Nipah virüsü ne kadar ölümcül?
Virüsün ölüm oranları salgına ve ilgili virüs türüne bağlı olarak yüzde 40 ile yüzde 75 arasında değişiyor. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı’na göre, hayatta kalanlar kalıcı nöbetler veya kişilik değişiklikleri gibi uzun süreli nörolojik etkiler yaşayabiliyor. Nadiren, ensefalit, virüsün nüksetmesi veya yeniden aktifleşmesi nedeniyle ilk enfeksiyondan aylar hatta yıllar sonra tekrarlayabiliyor.
Peki, nipah nasıl bulaşıyor? Dünya Sağlık Örgütü’nün aktardığı bilgilere göre, nipah virüsü hayvanlardan insanlara ve insandan insana bulaşabilen zoonotik bir patojen. Başlıca doğal taşıyıcılar meyve yarasaları (Pteropus türleri); insanlar enfekte yarasalar veya diğer hayvanlarla doğrudan temas yoluyla veya yarasa tükürüğü, idrarı veya dışkısıyla kirlenmiş yiyecekleri tüketerek enfekte olabilir.
Özellikle enfekte bir kişinin vücut sıvılarıyla yakın temas yoluyla insandan insana bulaşma vakaları da doğrulandı.
Kısaca NiV olarak adlandırılan bu virüs, ilk olarak 1999 yılında Malezya ve Singapur’da domuz çiftçileri ve enfekte domuzlarla yakın temasta bulunan kişiler arasında görüldü. Belgede, ensefalit ve solunum yolu hastalığı salgını sonrasında tespit edildi. Bu olay, NiV’nin hayvanlardan insanlara geçebilen ciddi bir zoonotik patojen olarak tanınmasına yol açtı.
O tarihten bu yana Güney Asya’da salgınlar tekrarlıyor. Hatta, Bangladeş’te 2001’den beri neredeyse her yıl salgın gerçekleşiyor.
Öte yandan, teyit edilmiş insan salgınları şimdiye kadar Güney ve Güneydoğu Asya ile sınırlı kalırken, genellikle insanlar, yarasalar ve evcil hayvanlar arasındaki temasın daha olası olduğu kırsal veya yarı kırsal ortamlarda görülüyor.
Nipah virüsünün tedavisi ve aşısı bulunmuyor
Günümüzde halen nipah virüsü (NiV) enfeksiyonu için kanıtlanmış, hedefli bir tedavi ve virüsü önlemeye yönelik aşı yok. Hastaların tedavi süreci büyük ölçüde destekleyici bakım olurken, ortaya çıkan semptomları ve komplikasyonları yönetmeye yönelik yaklaşımlar izleniyor.
Nipah virüsü, Dünya Sağlık Örgütü tarafından acil araştırma gerektiren salgın tehditlerini belirleyen Araştırma ve Geliştirme Planı kapsamında öncelikli patojen olarak sınıflandırılıyor.
Yarasalar nipah virüsü taşıyıcısı olduğu için uzmanlar, meyvelerin yıkanarak veya kaynatılarak tüketilmesini öneriyor. Ayrıca, yarasa ısırığına benzer izler taşıyan meyvelerin de tüketilmemesi tavsiye ediliyor.
İnsandan insana bulaşma ihtimaline karşı ise, enfekte kişilerle temastan kaçınılması öneriliyor.
Kaynak: 2N News